17 Νοεμβρίου 2013

Τούτη η γη όπου πατούμε: Πού ριζώνει το ανθρώπινο;

Δυο ακόμα αποσπάσματα, τροφή για σοβαρό αναστοχασμό σήμερα, που απαιτείται η φιλοσοφική στερέωση της σκέψης μας.

1.

«Τι είναι λοιπόν οι πατριές, οι οποίες μας παρέχουν τις  στοιχειωδέστερες μορφές πολιτικής οργάνωσης που συναντάμε όταν ανατρέχουμε την οδό η οποία οδηγεί στη συγκεντροποίηση μέσα στις πρωτόγονες κοινωνίες;

Αντίθετα απ’ ό,τι θα νόμιζε κανείς, οι πατριές δεν είναι τοπικές οργανώσεις, δεν είναι πρωτόγονες μορφές εδαφικής οργάνωσης. Πράγματι, η κοινότητα του χωριού, ή η εγγύτητα μεταξύ των ανθρώπων μέσα στο χώρο, δεν φαίνεται να είναι ο πρωταρχικός τρόπος σύναξης των ανθρώπων. Αυτό γίνεται ξεκάθαρο εάν πάρουμε υπ’ όψη μας, ότι οι αγροτικοί και μη-νομαδικοί πολιτισμοί δεν είναι οι πρώτοι πολιτισμοί που γνωρίζουμε. Επομένως, είναι αρκετά φυσικό να υποθέσουμε πως, πριν από την εμφάνιση αυτών των πολιτισμών, ο παράγοντας κοινωνικής οργάνωσης δεν ήταν −όπως έγινε στη συνέχεια− η σχέση του ανθρώπου μ’ ένα συγκεκριμένο κομμάτι γης. Ένα πλήθος ενδείξεων τείνουν λοιπόν να μας πείσουν ότι, πριν από τη γεωγραφία, η θρησκεία ήταν εκείνη που αποφάσιζε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συγκροτούνταν σε ομάδες. Το πρωτόγονο Δίκαιο, άλλωστε, ήταν μυστικιστικής φύσεως: βλέπουμε καθαρά ότι αναγνωρίζει όλους τους τρόπους μετοχής και ανήκειν που χαρακτηρίζουν τη μυστικιστική σκέψη.

Επομένως, δεν έχει κανένα νόημα να στηριζόμαστε στις σημερινές κατηγορίες της σκέψης μας και να προσπαθούμε, με βάση αυτές, να ξεχωρίσουμε τις πολιτικές από τις οικογενειακές μορφές κοινωνίας −κάτι που μας οδηγεί να θεωρούμε π.χ. την οικογένεια σαν το πρωτόγονο κοινωνικό κύτταρο και να φανταζόμαστε τις καθαρά πολιτικές διαιρέσεις κατ’ εικόνα τής οικογένειας, θεωρώντας την πόλη σαν μια επαυξημένη οικογένεια, κ.ο.κ. Ασφαλώς ο συνεκτικός παράγοντας, που ενώνει τα μέλη των πρώτων κοινωνικών ομαδοποιήσεων, δεν διαφέρει από την οικογενειακή συγγένεια. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, όπως ο οικογενειακός ιστός, έτσι και ο κοινωνικός ιστός των πρώτων ανθρώπινων ομάδων υφαίνεται πάνω σε μια μυστικιστική μέθεξη, που δεν είναι κατά κανένα τρόπο η φυσική κοινότητα του αίματος, στη οποία έχουμε την τάση να λέμε ότι θεμελιώνονται οι πρωτόγονoι οικογενειακοί δεσμοί.

Η πρώτη συνομάδωση που συναντάμε στις αρχικές κοινωνίες, η πατριά, είναι μια ομαδοποίηση που ο ρόλος της είναι ταυτόχρονα –και χωρίς να υπάρχει λόγος ν’ αναζητούμε τι προηγείται τίνος– πολιτικός και οικογενειακός∙ πάντοτε όμως μυστικιστικής φύσεως. Η συνοχή της πατριάς θεμελιώνεται στο γεγονός, ότι τα μέλη της θεωρούν τους εαυτούς τους φορείς του ίδιου τοτέμ και συνεπώς ενός κοινού ονόματος, που είναι καμωμένα από μια κοινή μυστικιστική «ουσία» −την ουσία του τοτέμ τους−, στην οποία συμμετέχουν όλοι χωρίς να την μονοπωλεί κανείς, και τα οποία (τοτέμ και κοινό όνομα) εκπορεύονται από μια κοινή καταβολή, στην οποία μια μυθολογία θα δώσει αργότερα τις όψεις ατομικών χαρακτηριστικών μέσ’ από τη φαντασία ότι το τοτέμ αυτό αποκαλύφθηκε, σε κάποιο ομιχλώδες παρελθόν, από ένα λαμπρό προπάτορα της πατριάς που, γι’ αυτό το λόγο, έγινε ο επώνυμος πρόγονος. […]

Αυτοί που ανήκουν σε μια πατριά, είναι συγγενείς όχι επειδή είναι αδελφοί, πατεράδες, ξαδέλφια μεταξύ τους, αλλά επειδή φέρουν όλοι το όνομα του τάδε ζώου ή του δείνα φυτού, δηλαδή επειδή έχουν την ίδια μυστικιστική «ουσία». Βλέπουμε λοιπόν ότι σ’ αυτήν εδώ τη μορφή αλληλεγγύης δεν υπάρχει τίποτε που να αφορά στην εδαφική επικράτεια. Τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις καταβολές της, η πατριά δεν σχετίζεται ούτε με το χωριό, ούτε με τη φυλή. […]

Η πρωτόγονη οικογένεια δεν είναι η περιορισμένη ομάδα που συνήθως φανταζόμαστε και που υποτίθεται ότι κατάγεται από το γάμο και χαρακτηρίζεται από μια πραγματική συγγένεια αίματος. Είναι μια πιο πλατειά οικογενειακή ομάδα που, όπως είπαμε, δεν θεμελιώνεται στο γάμο αλλά, όπως η πατριά, στην τοτεμική συμμετοχή, στο τοτεμικό ανήκειν. Συνεπώς, η πρωτόγονη οικογένεια δεν είναι παρά ένας πιο εξειδικευμένος και πιο ιεραρχημένος σχηματισμός μέσα στην πατριά. Το γεγονός αυτό αποκαλύπτεται στις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη συμμετοχή στην πατριά, τις οποίες επιτάσσει το έθιμο και οι οποίες δεν είναι άλλες από τις υποχρεώσεις των οικογενειακών δεσμών με τη μυστικιστική έννοια που δώσαμε σ’ αυτό τον όρο. […]
 G. Davy, Η τοτεμική οργάνωση,
από το A. Moret και G. Davy, Des Clans aux Empires (1923)



2.

«Η ανάπτυξη των ανθρώπινων συνομαδώσεων ανταποκρίνεται σε ανάγκες παρόμοιου τύπου, με αυτές που βλέπουμε σε άλλα είδη κοινωνικών ζώων. Όμως ευθύς αμέσως ανακαλύπτουμε τάσεις μιας εντελώς τάξης. Στα λείψανα που μας έχουν αφήσει οι νομαδικοί λαοί κυνηγών, εκεί που στρατοπέδευαν κι έφτιαχναν τα πρώτα λίθινα εργαλεία τους, βλέπουμε σημάδια από ενδιαφέροντα και αγωνίες που δεν συναντάμε σε άλλα είδη ζωντανών. Ανιχνεύουμε κυρίως την παρουσία μιας λατρείας των νεκρών, η οποία εκφράζεται μέσα από την πολλή φροντίδα με την οποία τους ενταφιάζουν και από τεκμήρια δέους και ιερού σεβασμού απέναντί τους. […] 


Η πρώτη σταθερή κατοικία που συναντάμε στη διάρκεια του παλαιολιθικού νομαδισμού, είναι η κατοικία των νεκρών: μια σχισμή πάνω στο βράχο, ένα βουναλάκι από πέτρες, ένας κοινοτικός τύμβος. Οι ζωντανοί επέστρεφαν σε αυτά τα σημεία συνάντησης και σύναξης, για να μνημονεύσουν την ψυχή των προγόνων ή για να τους προσφέρουν δώρα ώστε να γαληνέψουν την οργή τους. Η άυλη επίκληση των νεκρών ήταν εκείνη που προσέδιδε όλη τη σημασία του σ’ ένα τόπο, που παρέμενε σταθερός ενόσω οι απαιτήσεις του κυνηγιού και της τροφοσυλλογής έστελναν τους ζωντανούς σε άλλα μέρη. […]


Lewis Mumford, The City in History  (1961)



Σημ. του H.S. Δηλαδή: Πάλι και πάλι, ανθρώπινη κοινωνία δεν μπορεί να συγκροτηθεί χωρίς κεντρική προσανατολιστική αναφορά σε κάτι που ξεπερνάει το απλό φυσικό-βιολογικό δεδομένο, σε κάτι που συνθέτει τη φύση με την ελευθερία. Όλα τα σημάδια και τα τεκμήρια, αυτό μαρτυρούν!

Η σύγχρονη κοινωνία μας, βέβαια, θέλησε σαν κεντρική προσανατολιστική αναφορά της να θεσπίσει δεδομένα καθαρά φυσικο-βιολογικής τάξης. Για να ξεφορτωθεί τις όποιες «μεταφυσικές» αναφορές. Έτσι, αυτό που κατόρθωσε να στήσει σαν σύνθεση φύσης-ελευθερίας, ήταν η Τεχνική. Και σαν τύπος ανθρώπου, που να αναλογεί σε τούτη την προσανατολιστική σύνθεση, ο τεχνικός άνθρωπος. 

Το άθροισμα homo sapiens + homo faber. Και μόνον η τρομαχτική φτώχεια των γιορτών της εποχής μας, για να μην βάλουμε την «πανοπτική» μας περικύκλωση, αρκεί για να πάρουμε μια αίσθηση της επιτυχίας αυτής της σύνθεσης.

17 σχόλια:

Πατριδιος είπε...

Μήπως να ξανασκεφτούμε όμως ρε παιδιά αυτό το "ανθρώπινη" αλλά και άτιμη κενωνία...
Λέω μήπως το έχουμε και περί πολλού!
Η κοινωνία είναι το ζητούμενο;

Και εδώ που τα λέμε και με τη "μυστικιστική μέθεξη" αυτή δε πήγε μακριά ε;
Η τώρα θα την φτάσουμε-τη μέθεξη- καλύτερα;
Άλλωστε και τοτέμ έχουμ€ και κοινή μυστικιστική «ουσία» δόξα το θεό.

Άσχετο κάπως αλλά να σημειώσω πως η Ελλαδάρα μας η ορθόδοξος πατρία μας είναι στο τοπ τεν των χωρών με αμιγώς χριστιανικό πληθυσμό (πάνω από 98%) ναν καλά ο πατριωτισμός μας η Μακεδονίαρα μας και ο Χριστόδουλος.


http://en.wikipedia.org/wiki/Christian_population_growth

HollowSky είπε...

Χαχαχαχά! Πατρίδιε, ναι, η Ελλάδα έχει 98% χριστιανούς όπως ακριβώς στην ΕΣΣΔ το 98% του πληθυσμού ήτανε ... κομμουνιστές. :-)
Το πολύ το γουίκι γουίκι βγάζει στο παιδί μπιμπίκι, που έλεγε ο παπούς μου.
Κατά τα άλλα, τίποτα δεν πάει πιο μακριά από τον ίσκιο του.
Κοίτα ποιος ίσκιος σε σκεπάζει.

Πατριδιος είπε...

Ε ναι, είναι επειδή ψάχνουν που φυτρώνει η μυστικιστική ουσία

HollowSky είπε...

Ωραία η γουκιπαραπομπή! Κρατώ το "lacks of definite definition". Ευτυχώς! Υπάρχουν άρα περιθώρια ανάσας. :-)

Ανώνυμος είπε...

Στη φραση:"Αυτοί που ανήκουν σε μια πατριά, είναι γονείς όχι επειδή είναι αδελφοί, πατεράδες, ξαδέλφια μεταξύ τους....", μηπως μεταφραζεις λάθος το "parents" ως "γονείς;
Μάλλον "συγγενείς" εννοεί ο συγγραφέας.
Το απόσπασμα μου θύμισε μια σκηνή από τον Νονό (il Padrino, δηλ. πατερούλης), όπου οι αρχιμπράβοι της φαμίλιας Κορλεόνε ζητούν να αυτονομηθούν λέγοντας "θέλουμε να φτιάξουμε δική μας οικογένεια", που σημαίνει ότι δεν είναι απλοί υπάλληλοι, αλλά "ανήκουν" στην οικογένεια Κορλεόνε.

A.N.

HollowSky είπε...

@ Α.Ν, έχεις δίκιο για το μεταφραστικό λάθος μου, θα έπρεπε να μού ήταν προφανές, το γονείς δεν κολλάει (το μυαλό μου όμως κολλάει) - το διορθώνω - σ' ευχαριστώ!
Ωραία η υπενθύμιση του "Νονού".

Ουτόπιος Ματριξιανjavascript:void(0)ός είπε...

Εξαιρετικόν! Και η σημείωσή σου, όλα τα "λεφτά"! Ευχαριστούμε!

HollowSky είπε...

Σ' ευχαριστώ κι εγώ Ουτόπιε! Καλό σου βράδι - έχει ωραία πανσέληνο με δροσιά, που ασημίζει ακόμα και την πόλη μας.

Ουτόπιος Ματριξιανjavascript:void(0)ός είπε...

Πανσέληνος;;;!!!

Κι έλεγα κι εγώ φίλτατε σύντροφε εν τη... "μεταφυσική", τι μ' έπιασε;!

Καλό σου βράδυ!

panagiotis είπε...

@Hollowsky, δεν ξέρω αν είναι θέμα σύνθεσης, όσο απόρριψης του διαχωρισμού αυτών που υποτίθεται ότι θα πρέπει να συνθέσουμε :
[…]οι οντότητες που έχουν ορισθεί από τη λέξη φύση μπορεί να είναι επίσης:
2- ο αντικειμενικός κόσμος που υπόκεινται στους νόμους της αιτιότητας και της αναγκαιότητας (σε αντίθεση με την ελευθερία και την ανθρώπινη υποκειμενικότητα ή τον πολιτισμό)?
3- όλοι οι νόμοι που διέπουν την τύχη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπινων κοινωνιών (όπως ο όρος της εξέλιξης ή της φυσικής επιλογής , κ.λπ.).
4- κάποια μορφή αιτιοκρατίας που εφαρμόζεται στον άνθρωπο (ανθρώπινη φύση)?
5- το φυσικό μέρος του ατόμου σε αντίθεση με την ψυχή του ή το μυαλό του (καρτεσιανός δυϊσμός)?
6- το μη βιολογικό σώμα του ανθρώπου (η φύση που δεν είναι ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με τα λόγια του Μαρξ)?[…]
[…]Πρέπει να σημειώσουμε ότι η ανθρωπολογία έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό την οπτική του σύγχρονου νατουραλισμού, περιγράφοντας τις σχέσεις των πρωτόγονων στο «φυσικό» τους περιβάλλον – ενώ αυτή λέξη δεν είχε κανένα νόημα για αυτούς τους ίδιους ανθρώπους - και προβάλλοντας επάνω τους την περίφημη διχοτόμηση φύση / πολιτισμός που προέρχεται από το αντιθετικό μοντέλο πόλος-αντικείμενο / πόλος-υποκείμενο. […]
Bernard Pasobrola

panagiotis είπε...

Το ερώτημα του τι λαμβάνουμε ως πραγματικό και το ζήτημα του πώς συζητούμε είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Οι κατηγορίες μας, των πραγμάτων στον κόσμο καθορίζουν το τι παίρνουμε ως πραγματικό: δέντρα, βράχια, ζώα, ανθρώπους, κτίρια, και ούτω καθεξής. Οι έννοιές μας καθορίζουν το πώς συζητούμε γι 'αυτές τις κατηγορίες. Για να λειτουργήσουμε ρεαλιστικά στον κόσμο, οι κατηγορίες μας και οι μορφές του λόγου μας πρέπει να "δουλέψουν" πολύ καλά μαζί. Οι έννοιές μας πρέπει να χαρακτηρίζουν τη δομή των κατηγοριών μας αρκετά καλά για μας, για να λειτουργήσουμε.
Η mainstream Δυτική φιλοσοφία προσθέτει σε αυτήν την εικόνα ορισμένους ισχυρισμούς που θα υποστηρίξουμε ότι είναι ψευδείς. Όχι επιπόλαια ψευδείς, αλλά τόσο ψευδείς που στρεβλώνουν δραστικά την κατανόησή μας για το τι είναι τα ανθρώπινα όντα, τι είναι ο νους και η λογική, τι είναι η αιτιότητα και η ηθική, και ποια η θέση μας στο σύμπαν. Εδώ είναι αυτοί οι ισχυρισμοί:
1. Η πραγματικότητα λαμβάνεται διαχωρισμένη σε κατηγορίες που υπάρχουν ανεξάρτητα από τις συγκεκριμένες ιδιότητες του ανθρώπινου νου, εγκέφαλου, ή σώματος.
2. Ο κόσμος έχει μια λογική δομή: Οι σχέσεις μεταξύ των κατηγοριών στον κόσμο, χαρακτηρίζονται από ένα υπερβατικό ή καθολικό λόγο, ο οποίος είναι ανεξάρτητος από τις ιδιαιτερότητες του ανθρώπινου νου, εγκέφαλου και σώματος
3. Οι έννοιες που χρησιμοποιούνται από τον ανεξάρτητο από το μυαλό, τον εγκέφαλο, και το σώμα Λόγο, χαρακτηρίζουν ακριβώς τις ανεξάρτητες από το μυαλό, τον εγκέφαλο, και το σώμα κατηγορίες της πραγματικότητας.
4. Ο ανθρώπινος Λόγος είναι η ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού να χρησιμοποιεί υπερβατικό Λόγο, ή τουλάχιστον ένα τμήμα του. Ο ανθρώπινος Λόγος μπορεί να εκτελείται από τον ανθρώπινο εγκέφαλο, αλλά η δομή του ανθρώπινου Λόγου ορίζεται από τον υπερβατικό Λόγο, ανεξάρτητο από τα ανθρώπινα σώματα ή εγκεφάλους. Έτσι, η δομή του ανθρώπινου Λόγου είναι μη-ενσώματη.
5. Οι Ανθρώπινες έννοιες είναι οι έννοιες του υπερβατικού Λόγου. Ως εκ τούτου, ορίζονται ανεξάρτητα από τους ανθρώπινους εγκεφάλους ή σώματα, επομένως είναι και αυτές μη-ενσώματες.
6. Ανθρώπινα έννοιες χαρακτηρίζουν ως εκ τούτου τις αντικειμενικές κατηγορίες της ανεξάρτητης από τον νου-, τον εγκέφαλο, και το σώμα πραγματικότητας. Δηλαδή, ο κόσμος έχει μια μοναδική, σταθερή δομή κατηγοριών, και την γνωρίζουμε όλοι και την χρησιμοποιούμε όταν συλλογιζόμαστε σωστά.
7. Αυτό που μας κάνει ουσιαστικά ανθρώπινους είναι η ικανότητά μας για μη ενσώματο Λόγο.
8. Καθώς ο υπερβατικός Λόγος είναι ανεξάρτητος από τον πολιτισμό, αυτό που μας κάνει ουσιαστικά ανθρώπινους δεν είναι η ικανότητά μας για πολιτισμό και για διαπροσωπικές σχέσεις.
9. Δεδομένου ότι ο Λόγος είναι μη-ενσώματος, αυτό που μας κάνει ουσιαστικά ανθρώπινους δεν είναι σχέση μας με τον υλικό κόσμο. Η ουσιαστική ανθρωπινότητά μας δεν έχει σε τίποτα να κάνει με τη σύνδεσή μας με τη φύση ή την τέχνη ή τη μουσική ή οποιαδήποτε από τις αισθήσεις μας.
Συνέχεια από κάτω

panagiotis είπε...

Μεγάλο μέρος της ιστορίας της mainstream Δυτικής φιλοσοφίας αποτελείται από την εξερεύνηση των παραλλαγών αυτών των θεμάτων και αντλείται από τις συνέπειες των ισχυρισμών αυτών. Ένα συγκεκριμένος φιλόσοφος μπορεί να μην κρατά όλα αυτά τα δόγματα στην ισχυρή μορφή που τα έχουμε αναφέρει. Ωστόσο, όλοι μαζί αυτοί οι ισχυρισμοί σχηματίζουν μια εικόνα των εννοιών, του Λόγου, και του κόσμου που κάθε φοιτητής της φιλοσοφίας είναι εξοικειωμένος με αυτές. Αν είναι ψευδείς, τότε ένα μεγάλο μέρος της Δυτικής φιλοσοφικής παράδοσης και πολλές από τις πιο κοινές πεποιθήσεις μας πρέπει να επανεξεταστούν.
Αυτά τα δόγματα δεν θεσπίστηκαν βάσει των εμπειρικών στοιχείων. Προέκυψαν αντίθετα από μια a priori φιλοσοφία. Η σύγχρονη γνωσιακή επιστήμη θέτει όλη αυτή τη φιλοσοφική κοσμοθεωρία υπό την σοβαρή αμφισβήτηση των εμπειρικών δεδομένων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η γνωσιακή επιστήμη έχει σημαντικές συνέπειες επί των θεμάτων αυτών.
Στην καρδιά αυτής της κοσμοθεωρίας είναι τα δόγματα 4, 5, και 6-ότι ο ανθρώπινος Λόγος και οι ανθρώπινες έννοιες είναι ανεξάρτητες από το μυαλό, τον εγκέφαλο, και το σώμα και χαρακτηρίζουν αντικειμενικά, την εξωτερική πραγματικότητα. Εάν αυτά τα δόγματα είναι λάθος, ολόκληρη η κοσμοθεωρία καταρρέει. Ας υποθέσουμε ότι οι ανθρώπινες έννοιες και ο ανθρώπινος λόγος είναι εξαρτώμενα από το σώμα και τον εγκέφαλο. Ας υποθέσουμε ότι έχουν διαμορφωθεί σε τέτοιο βαθμό από το σώμα και τον εγκέφαλο όσο και από την πραγματικότητα. Επομένως, το σώμα και το μυαλό είναι ουσιώδη για την ανθρωπινότητά μας.. Επιπλέον, η αντίληψη μας για το τι είναι η πραγματικότητα αλλάζει. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύουμε ότι υπάρχει ένας μη ενσώματος Λόγος ή ότι ο κόσμος έρχεται όμορφα σκαλισμένος σε κατηγορίες ή ότι οι κατηγορίες του μυαλού μας είναι οι κατηγορίες του κόσμου. Εάν τα δόγματα 4, 5, και 6 είναι εμπειρικά λανθασμένα, τότε έχουμε πολλά να επανεξετάσουμε σχετικά με το ποιοι είμαστε και ποια είναι η θέση μας στο σύμπαν.
[…]

Philosophy in the Flesh
George Lakoff and Mark Johnson

izi είπε...

There are things
We live among "and to see them
Is to know ourselves"

George Oppen, Of Being Numerous

http://www.poetryfoundation.org/poem/238470
θα βρείτε και μια εξαιρετική απαγγελία

HollowSky είπε...

@ Παναγιώτη,
αναφέρεσαι προφανώς στο περί "σύνθεσης φύσης και ελευθερίας" της υποσημείωσής μου.

Να πω πρώτα, ότι (ως γνωστόν ίσως_ εν τίθεται, για μένα, ΚΑΝΕΝΑ θέμα μη-ενσώματου λόγου! Όταν μιλώ για φύση και ελευθερία, ΔΕΝ εννοώ από τη μια μεριά (της φύσης) κάτι το ενσώματο κι από την άλλη (της ελευθερίας) κάτι το ασώματο.

Δεύτερον, θα ήθελα βέβαια να τα πεις με δικά σου λόγια,αλλά κι έτσι δεν χαλιέμαι. Απαντώ κι εγώ με τσιτάτα:

"Το πρόβλημα της αιτιότητας είναι ένα ψευτοπρόβλημα, που μας το επιβάλλει η κάλπικη επιστήμη, η επιστήμη που θέλει να προβλέπει. Μπορώ να εισδύσω στο παρελθόν με μια ακρίβεια, που καθορίζεται από την αιτιακή κλίμακα. Είμαι λ.χ. το αποτέλεσμα, η δημιουργική σύνθεση, των γονιών μου όπως και αυτοί είναι η δημιουργική σύνθεση των γονιών τους. Έτσι, έωχω 4 παππούδες, 8 προπαπούδες, κ.ο.κ. Είκοσι γενιές πίσω, δλδ γύρω στον 15ο αιώνα, έχω ακριβώς 1.048.576 προγόνους. [...]"

συνέχεια από κάτω

HollowSky είπε...

(συνέχεια του αποπάνω)

"[...] Η αιτιακή περιγραφή αποκαλύπτει μία μόνο όψη της εξέλιξης: τα αναγκαία ή οικονομικά στοιχεία της. Το σφάλμα γίνεται όταν θεωρούμε τους δεσμούς αυτούς συγχρόνως και επαρκείς για την εξέλιξη αυτή, και όλα τα υπόλοιπα τα θεωρούμε άχρηστα και τα αγνοούμε. Από την άλλη μεριά βέβαια, είναι ανόητο να απαρνηθούμε όλες τις αιτιακές σχέσεις με το πρόσχημα ότι υπάρχει και κάτι άλλο πέρα από αυτές" (Άσγκερ Γιορν, ΠΕΡΙ ΜΟΡΦΉΣ)

ή αλλιώς:

ΤΟ ΑΝ ΘΑ ΚΑΝΩ ΚαΙ ΕΓΩ ΠΑΙΔΙ, ΔΛΔ ΑΝ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΩ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ ή ΟΧΙ, ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ ΑΠΌ ΤΗ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΗΝ ΥΠΑΓΟΡΕΥΕΙ ΑΙΤΙΑΚΑ Η ΙΔΙΑ Η ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΛΛΑ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΟΥ, Η ΟΠΟΙΑ ΛΑΒΑΙΝΕΙ ΥΠΟΨΗ ΤΗΣ ΤΗΝ ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΜΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΥΤΗΝ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΑΥΤΗΝ.

Κι αυτό ισχύει, προφανώς, για τον καθένα από τους προγόνους μου ή κρίκους αυτής της αλυσίδας. Απαξάπαντες κινήθηκαν συνθέτοντας φύση και ελευθερία.

(συνέχεια από κάτω)

HollowSky είπε...

(συνέχεια του αποπάνω)

Ένα άλλο καλό παράδειγμα, που δείχνει την εμπειρική βάση της διαφοράς μεταξύ των όρων φύση/ελευθερία, είναι και το εξής:

Πηγαίνεις να αγοράσεις ένα παντελόνι. ΠΩΣ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙΣ ΤΕΛΙΚΑ ΠΟΙΟ ΘΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ; ΜΕ ΠΟΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ; Είναι αυτά τα κριτήρια απλώς και μόνον αιτιακής φύσης; Ή μήπως η απόφαση λαμβάνεται ΟΧΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑΚΗ ΖΥΓΑΡΙΑ αλλά κάπως σαν ΤΟ ΚΟΨΙΜΟ ΕΝΟΣ ΓΟΡΔΙΟΥ ΔΕΣΜΟΥ;

Αυτά.

panagiotis είπε...

@Hollowsky, είναι πολύ καλό το παράδειγμα που αναφέρεις γιατί ακριβώς το γούστο, η αισθητική είναι ενσώματα δηλαδή αδιαχώριστα από την φύση, χωρίς βέβαια αυτό να αναιρεί την ελευθερία, εγώ το αντιλαμβάνομαι σαν ένα μέρος-όλον σαν μια gestalt.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1864 190cm 1917 1929 1940 1955 1957 1965 1968 2008 2013 2014 3/45 Ά. Γιάπε/A.Jappe Α. Καγιέ/A. Caillé Α. Καμύ/A. Camus Α. Κοζέβ/A. Kojève Α. Σοπενχάουερ/A. Schopenhauer Ά. Σπέερ/A. Speer Ά. Τιούρινγκ/A. Turing αγάπη Αισχύλος Άκης Πάνου Αλ. Μπέρκμαν/Al. Berkman Αλ. Σμέμαν/Al. Schmeman Αλέκα Παπαρήγα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλέξης Ασλάνογλου αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνταμ Κέρτις/A. Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ.Andy Warhol Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Ιωάννου Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης Άρης Κωνσταντινίδης Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand Β. Γκ. Ζέμπαλντ/W.G. Sebald Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Valentin Voloshinov Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτορ Μπούλλα/Victor Bulla Βικτόρ Σερζ/Victor Serge Βίκτορ Σκλόφκσι/Victor Chklovski Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίκτωρ Ουγκώ/Vicror Hugo Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne βιοτεχνολογία βοηθήματα μνήμης Βολταίρος Βομβάη Βόρειοι Γ. Γκ. Φίχτε/ J. G. Fichte Γ. Τζέης/W. James Γαλαρίες Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Yevgeny Zamyatin Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Δάβος Γιώργος Μακρής Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκ. Λούκατς/G. Lukacs Γκέοργκ Βύχνερ/Georg Büchner Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκεόρκι Λούκατς/Georgy LuKacs Γκετζ Άλυ/Gotz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespear Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δαρβίνος/Darwin δάσκαλοι Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα δικαιοσύνη ΔΝΤΟΟΣΑΤΡΟϊΚΑΘΕΣΜΟΙ δόγμα Τρούμαν δοκιμασίες Δουβλίνο Ε. Βιλ/E. Will Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εγωπαθείς διανοούμενοι εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκλογές εκπομπές Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/E. Anscombe Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντγκαρ Λη Μάστερς / Edgar Lee Masters εξατομίκευση εξέγερση εξελικτισμός εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός Επενδυτικό περιβάλλον επιβίωση επιστήμη Έρασμος εργασία ερείπια Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbawm Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ερυθρογράφος Ετιέν ντε λα Μποεσί/E. de la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ. Νταβί/G. Davy Ζ.Π. Βερνάν/J.P. Vernant Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζάχα Χαντίντ/Zaha Hadid Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζορζ Μπατάιγ/Georges Bataille ζωή Η Διεθνής ηθική Θ. Ρόσζακ/Th. Roszak Θανάσης Σβώλος Θάτσερ/Ρήγκαν θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ivan Pavlov Ιβάν Τοθργκένιεφ/I. Tourgueniev Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen Ιγνάτιος Λογιόλα ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Καβαλκάντι/Cavalcanti Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine Καλκούτα καλλιτέχνες Καλοκαίρι Καλούμενος Καντ κάπο Καραμανλής Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Χέκερ/Karl Hocker Καρλομάγνος Καρτέσιος/Descartes καταναλωτικοπαραγωγισμός καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κιουσόπουλος Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλοντ Λεβί Στρώς/Claude Levy Strauss κοινωνιοποίηση Κομμούνα κομμουνισμός Κονγκό Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορέα Κορνήλιος Καστοριάδης Κορνήλιος/Corneille κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστίν Λαγκάρντ Κρίστοφερ Λας/Ch. Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βαλράς/L. Walras Λα Μετρί/ La Mettrie λαβύρινθος Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε Λένιν Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Τρότσκι Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λέων Σεστώφ/Lev Shestov Λίντον Τζόνσον/Lyndon Johnson Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Bunuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ Λυγκέας Λωτρεαμόν Μ. Ντριούρι/M. Drury Μ. Μπένετ/M. Bennet Μαγιακόφκι/Mayakovski μαγιονέζα μαθητές Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάιλς Ντέιβις/Miles Davis Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάπετς Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Marina Tsvetaeva μαρξιστές-λενινιστές Μαρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μετανάστευση μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni μικροαστισμός Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου μισαλλοδοξία Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault μισθωτοί σκλάβοι Μιχαήλ Μπακούνιν/Michail Bakunin Μιχαήλ Μπαχτίν/Mikhael Bachtine ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μουσείο Ακρόπολης μουσική Μπ. Μάντεβιλ/B. Mandeville Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπάτσης Μπέλα Ταρ/Bela Tarr Μπερνάρντο Σοάρες/Bernardo Soares Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπουκανιέρος Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπρους Σπρίνγκστιν/Bruce Springsteen Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικ Κέιβ/Nick Cave Νικολό Μακιαβέλλι Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Νταβός νταντά Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντιμίτρι Πρίγκοφ Ντιτρόιτ Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο κήπος Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Π. Κονδύλης Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν πανσέληνος Παπάγος παράδοση παραλήρημα παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενγέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέρο πένθος Πέπη Ρηγοπούλου Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/P.J. Proudhon πίστη Πίτερ Κρήφτ/Peter Kreeft Πλαστήρας Πλάτωνας Πλεύσις πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προλεταριάτο Προμηθέας Δεσμώτης πρόοδος προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Ρ. Τζακομπι/R. Jacobi Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρίνγκο Σταρ/Ringo Star Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ροζα Λουξεμπουργκ Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρομπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρούντι Σαιν Ζυστ/Saint Juste Σαρλ Μπωντλερ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκι/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Ch. Fourier Σελίν/Céline Σεμπάστιαν Χάφνερ Σέρεν Κίρκεγκωρ/Soren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Zizek Σοκούροφ/Sokurov σολιψισμός Σομαλία Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σουδάν Σουν Τζου σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπιναλόγκα Σπινόζα/Spinoza Σπύρος Κυριαζόπουλος Στάλιν σταλινισμός Στάνλεϊ Καβέλ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συμβολισμός Σύναψις συνείδηση Συνταγή για μαγιονέζα Σύνταγμα συνωμοσιολογία Σφαγεία σχέδιο Μάρσαλ σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ. Ρ. Μιλλς/C. W. Mills Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot τα κορδόνια σου! Τάκης Μίχας Τάσος Λάγγης τεστ τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Α. Γκόλντστοουν/J.A. Goldstone/Τζ. Τζ. Μ. Κούτσι/J.M..Coetzee Τζ. Ρ. Σάουλ/J.R. Saul Τζ.Μ. Κούτσι/J.M. Coetzee Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακάρτα Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέιμς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιανφράνκο Σανγκουινέτι/Gianfranco Sanguinetti Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζο Στράμερ/Joe Strummer Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ/J.K. Galbraith Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τζων Λοκ/John Locke Τζων Φόουλς/John Fowles Το καταραμένο απόθεμα Το Ξεπέρασμα της Τέχνης Τοκβίλ/Tocqueville Τόμας Μαν/Tomas Mann Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τσ. Σ. Περς/Ch. S. Peirce Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία τύψεις Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach υλισμός υπαρξισμός ύπνος υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Β. Μουρνάου/F.W. Murnau Φ. Γιάκομπι/F. Jacobi Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/F. Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρω Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Fyodor Dostoevsky Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φρ. Έμπερτ/Fr. Ebert Φρ. Καραντέκ/F. Caradec Φρ. Φουρκέ/Fr. Fourquet Φρ. Χάγιεκ/Fr. Hayek Φρανκ Ζάπα/Frank Zappa Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρεντερικ Τζεϊμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χ. Τζ. Θορώ/H.J. Thoreau Χ.Λ. Μπόρχες/J.L. Borges Χ.Μ Ενζενσμπέργκερ χαρά Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χειρτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse Χίλαρι Κλίντον χιούμορ χίπστερ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χομπς/Hobbes χοντρό δούλεμα Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήμα και Μαγεία Χρήστος Βακαλόπουλος χριστιανισμός χρόνια πολλά χρόνος ψέμματα ψυχή Ψυχρή Ιδεολογία ωφελιμισμός AP auld lang syne beton7 Bob Dylan Bob Marley Bodies Christopher Cinemarian CoBrA D-503 dangerfew David Bowie DOCUMENTA Einsatzgruppe D European Media Art Festival F. C. Stanley Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere Internationale Lettriste/Λεττριστική Διεθνής Internationale Situationniste/Καταστασιακή Διεθνής intothepill izi Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Moon Keith Richards Krzysztof Kieslowski/Κριστόφ Κισλόφσκι La Commune Les Levres Nues Les Lèvres Nues Malaguena Melanie Pain memento mori mofferism/μοφερισμός Monty Python Necrology Nosotros RadioBubble Raul Zurita/Ραούλ Σουρίτα Raymond Carver/ Ρέϋμοντ Κάρβερ remap 2 Renty Roberto Juarroz RSA Salon De Vortex sexbox Sunrise Tales from the Crypt The Adicts The Beatles The Crass The Great Society The Gun Club The Juniors The Meteors The Morlocks The Please The Rolling Stones The Ruts The Sonic Youth The Stooges The Stranglers The Three Johns The UK Subs The War TwixtLab Vince Taylor Wall Street Journal Walt Whitman/Γουόλτ Γουΐτμαν WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets